Szydłowiec

Szlak Przyrodniczy > Pomnik przyrody - graby (szpaler grabowy)

Szpalerem określa się drzewa lub krzewy zasadzone w szeregu jedno przy drugim, strzyżone lub o formach geometrycznych naturalnych, o wysokości powyżej przeciętnej wzrostu człowieka. Szpalery stosowano już w ogrodach renesansowych, a w baroku były obowiązkowym elementem ogrodu. Tworzyły rozmaite ściany, służyły do wyodrębniania wnętrz, zarówno obszernego salonu ogrodowego, jak i małych gabinetów w boskietach. Pełniły funkcje plastyczne, a także praktyczne - osłaniając od wiatru lub zakrywając niepożądane widoki w ogrodzie.

Szpaler jest utworzony z najlepiej znoszącego strzyżenie krajowego drzewa liściastego - grabu pospolitego (Carpinus betulus).  Drzewo to dorasta do 20 metrów wysokości. Posiada eliptyczne liście długości do 10 cm, u nasady zaokrąglone lub nieznacznie sercowate, ostro podwójnie piłkowane, nerwy zwykle owłosione. Owocami są orzeszki z trójklapowymi skrzydełkami, zebrane w zwisające owocostany. Orzeszki te są przysmakiem ptaka grubodzioba (grabołuska). Drewno grabowe jest twarde i ciężkie (stąd określenie zgrabiały, czyli stwardniały). Gatunek cienioznośny.